Kısaca

  • Tanım: Arsa sahibinin arsa payının bir kısmını müteahhide devretmeyi, müteahhidin de karşılığında binayı yapıp belirlenen bağımsız bölümleri teslim etmeyi üstlendiği karma bir sözleşmedir.
  • Şekil: Taşınmaz payı devri vaadi içerdiği için noterde düzenleme şeklinde yapılmalıdır.
  • Olmazsa olmazlar: Paylaşım listesi, iş takvimi, gecikme cezası, kademeli tapu devri, teminat mektubu, teknik şartname.
  • Kentsel dönüşümde: Karar maliklerin arsa payına göre salt çoğunluğuyla alınır; 6306 kapsamındaki işlemlerde harç muafiyetleri uygulanır.

Arsa karşılığı (kat karşılığı) inşaat sözleşmesi, Türkiye'de konut üretiminin ve kentsel dönüşümün en yaygın modelidir. Kartal ve Anadolu Yakası'ndaki dönüşüm projelerinin büyük kısmı bu sözleşmeyle yürür. Sözleşme doğru kurulduğunda malikler cebinden para çıkmadan yeni ve depreme dayanıklı bir daireye sahip olur; yanlış kurulduğunda ise yarım kalan inşaatlar ve uzun davalar gündeme gelir. Bu yazıda sözleşmenin hukuki niteliğini, şeklini, içermesi gereken maddeleri ve sık yapılan hataları anlatıyoruz.

Arsa karşılığı inşaat sözleşmesi nedir?

Bu sözleşmede iki temel borç vardır: arsa sahibi, arsasının belirli bir payını (veya belirli bağımsız bölümleri) müteahhide devretmeyi; müteahhit (yüklenici) de binayı projesine ve şartnameye uygun şekilde inşa edip arsa sahibine kararlaştırılan bölümleri teslim etmeyi üstlenir. Hukuken eser sözleşmesi ile taşınmaz satış vaadinin birleştiği karma bir sözleşme olarak değerlendirilir. Bu ikili yapı, sözleşmenin şeklini de belirler.

Sözleşme noterde mi yapılmalı?

Evet. Sözleşme arsa payının devrine yönelik bir taahhüt içerdiği için en az bu kısmın noterde düzenleme şeklinde yapılması gerekir. Adi yazılı bir sözleşme ya da yalnızca imzaların noterce onaylandığı (onaylama şeklinde) bir metin, tapu devri yönünden geçerlilik sorunu doğurabilir. Düzenleme ile onaylama arasındaki farkı ve masrafları noter onaylı inşaat sözleşmesi yazımızda açıkladık.

Sözleşmede bulunması gereken maddeler

MaddeNeden önemli?
Taraflar ve taşınmaz bilgileriAda, parsel, arsa payları ve tüm malikler eksiksiz yazılmalı
Paylaşım listesi ve kat planlarıHangi dairenin kime ait olacağını, m² ve cephesini netleştirir
Proje ve teknik şartnameMalzeme markaları, ısı-ses yalıtımı, asansör, otopark gibi standartları bağlar
İş takvimi ve teslim tarihiRuhsat, kaba inşaat, ince işler ve iskan için ara tarihler
Gecikme cezasıHer takvim günü için tanımlı ceza bedeli
Kademeli tapu devriArsa payı, inşaatın ilerleme seviyesine göre aşama aşama devredilir
Banka teminat mektubu ve sigortaMüteahhidin işi bırakması veya hasar riskine karşı güvence
Kira yardımı / kira bedeliİnşaat süresince barınma giderinin kim tarafından karşılanacağı
Masraflar ve vergilerRuhsat, proje, harç, KDV ve aboneliklerin kime ait olduğu
Fesih ve uyuşmazlıkHangi durumda sözleşmeden dönülebileceği ve yetkili mahkeme

Her maddeyi kontrol edebileceğiniz liste için kat karşılığı inşaat sözleşmesi kontrol listesi yazımıza bakın.

Paylaşım oranı nasıl belirlenir?

Oran pazarlığın değil, hesabın konusudur: parselin emsal hakkı, toplam inşaat alanı, bölgenin m² inşaat maliyeti ve dairelerin satış değeri birlikte değerlendirilir. Kartal ve Anadolu Yakası'nda projelerin çoğunda malik payı %40–55 aralığındadır. Teklif aldığınızda hesabın dayanağını yazılı isteyin; ayrıntılar için malik payı nasıl hesaplanır rehberine bakabilirsiniz.

Müteahhit işi bitirmezse ne olur?

Müteahhidin işi zamanında bitirmemesi veya terk etmesi durumunda arsa sahibinin hakları büyük ölçüde sözleşmeye yazılan maddelere bağlıdır. Gecikme cezası, teminat mektubunun nakde çevrilmesi ve henüz devredilmemiş arsa payları malikleri korur. Bu nedenle tapunun tamamının inşaat başlamadan devredilmesi en riskli hatadır. Sözleşmeden dönme veya fesih gibi yollar ise hukuki değerlendirme gerektirir; böyle bir durumda vakit kaybetmeden bir avukattan destek alın.

Kentsel dönüşümde arsa karşılığı sözleşme

Riskli yapı kararı alınmış binalarda süreç 6306 sayılı Kanun'a göre işler: malikler, arsa payları oranında salt çoğunlukla karar alır ve müteahhitle sözleşme imzalar. Karara katılmayan maliklerin payları yönetmelikte belirtilen usulle satılabilir. Bu kapsamdaki noter, tapu ve belediye işlemlerinde harç ve vergi muafiyetleri uygulanır; bkz. kentsel dönüşüm masrafları.

Sık yapılan 5 hata

  1. Sözleşmeyi adi yazılı ya da yalnızca imza onaylı yapmak,
  2. Paylaşım listesini ve kat planlarını sözleşmeye eklememek,
  3. Teknik şartnameyi "birinci sınıf malzeme" gibi genel ifadelerle bırakmak,
  4. Tapunun tamamını inşaat başlamadan devretmek,
  5. Gecikme cezası ve teminat mektubu olmadan imza atmak.

Arsanız veya binanız için paylaşım oranını ve ilk fizibiliteyi ücretsiz çıkarıyoruz: arsa karşılığı inşaat hizmetimiz sayfasındaki formdan bilgilerinizi bırakabilirsiniz.

Son güncelleme: 16 Ekim 2026. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; sözleşme imzalamadan önce bir avukattan destek almanızı öneririz.

Sıkça Sorulan Sorular

Arsa karşılığı inşaat sözleşmesi nedir?

Arsa sahibinin arsa payının bir kısmını müteahhide devretmeyi, müteahhidin de binayı yapıp kararlaştırılan bağımsız bölümleri teslim etmeyi üstlendiği, eser sözleşmesi ile taşınmaz satış vaadini birleştiren karma bir sözleşmedir.

Arsa karşılığı sözleşme noterde yapılmak zorunda mı?

Evet. Arsa payı devri taahhüdü içerdiği için sözleşmenin en az bu kısmının noterde düzenleme şeklinde yapılması gerekir; aksi halde tapu devri yönünden geçerlilik sorunu doğabilir.

Kat karşılığı sözleşmede tapu ne zaman devredilir?

Doğru uygulama, arsa payının inşaatın ilerleme seviyesine göre kademeli olarak devredilmesidir. Tapunun tamamının inşaat başlamadan devredilmesi en riskli hatadır.

Müteahhit inşaatı bitirmezse ne olur?

Sözleşmedeki gecikme cezası, banka teminat mektubu ve devredilmemiş arsa payları malikleri korur. Sözleşmeden dönme veya fesih gibi yollar için bir avukattan destek alınmalıdır.