Kısaca
- Riskli bina tespiti, binanın deprem etkisi altında yıkılma veya ağır hasar görme riskini lisanslı kuruluşun bilimsel olarak belirlemesidir (6306 sayılı Kanun).
- Binam riskli mi? Daha önce tespit yapıldıysa tapudaki "riskli yapı" şerhinden öğrenebilirsiniz; şerh yoksa bu, binanın sağlam olduğu anlamına gelmez.
- Başvuru: Tek bir malik, lisanslı kuruluşa tapu ve kimlikle başvurabilir.
- Sonuca itiraz: Tebliğden itibaren 15 gün içinde İl Müdürlüğü'ne; iptal davası için 30 gün.
Riskli bina tespiti, kentsel dönüşümün ilk ve zorunlu adımıdır. Binanızın yeniden yapılabilmesi, kira yardımı ve "Yarısı Bizden" gibi devlet desteklerinden yararlanabilmeniz için önce binanın resmi olarak "riskli yapı" olarak belirlenmesi gerekir. Bu yazıda tespitin ne olduğunu, binanızın riskli olup olmadığını nasıl öğrenebileceğinizi, başvuru belgelerini ve sonuca nasıl itiraz edileceğini anlatıyoruz.
Riskli bina (riskli yapı) ne demek?
6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun'a göre riskli yapı; riskli alan içinde veya dışında olup ekonomik ömrünü tamamlamış ya da yıkılma veya ağır hasar görme riski taşıdığı bilimsel ve teknik verilere dayanılarak tespit edilen yapıdır. Tespit, Riskli Binaların Tespit Edilmesine İlişkin Esaslar'a göre yapılır ve yalnızca Kentsel Dönüşüm Başkanlığınca lisanslandırılmış kurum ve kuruluşlar tarafından gerçekleştirilebilir.
Binamın riskli olup olmadığını nasıl öğrenirim?
İki farklı soruyu ayırmak gerekir: "Binam için daha önce riskli yapı kararı verilmiş mi?" ve "Binam depreme dayanıklı mı?"
- Daha önce karar verilmiş mi? Riskli yapı kararı tapuya şerh edilir. Malikseniz e-Devlet'teki tapu bilgileri sorgulama ekranında taşınmazınızın beyanlar/şerhler bölümüne bakarak bu şerhi görebilirsiniz. Kiracıysanız bilgiyi ev sahibinizden istemeniz gerekir.
- Bina depreme dayanıklı mı? Tapuda şerh olmaması binanın sağlam olduğu anlamına gelmez; yalnızca henüz tespit yapılmadığını gösterir. Bunu öğrenmenin tek resmi yolu lisanslı kuruluşa riskli yapı tespiti yaptırmaktır.
- Bölgenin deprem tehlikesi: AFAD'ın deprem tehlike haritası konumunuzun yer hareketi tehlikesini gösterir, binanızın durumunu değil.
Binada gözle görülebilecek uyarı işaretlerini (kolonlarda çatlak, paslanmış demir, nem, eski yapım yılı gibi) binanın riskli olduğu nasıl anlaşılır yazımızda topladık.
Riskli bina tespiti nasıl yapılır?
- Lisanslı kuruluş seçimi: Bakanlığın yayımladığı lisanslı kuruluş listesinden bir kuruluş seçilir.
- Başvuru: Malik veya kanuni temsilcisi; kimlik, tapu bilgisi ve varsa bina projesiyle başvurur. Tüm maliklerin onayı gerekmez.
- Saha incelemesi: Taşıyıcı sistem rölevesi çıkarılır, kolon ve perdelerden karot numunesi alınır, donatı taraması yapılır.
- Laboratuvar ve analiz: Beton dayanımı test edilir, bina modellenir ve rapor hazırlanır.
- İdare onayı ve şerh: Rapor idarece incelenir; bina riskliyse tapuya şerh edilir ve maliklere tebliğ edilir.
Süreç tipik olarak 2–4 hafta sürer. Ücreti ve kimin ödediğini riskli yapı tespiti ücreti 2026 yazısında anlattık.
Başvuru için gerekli belgeler
- Başvuranın kimlik fotokopisi,
- Tapu kaydı veya tapu bilgileri (ada, parsel, bağımsız bölüm),
- Vekaleten başvuruda vekaletname,
- Varsa onaylı mimari ve statik proje, yapı ruhsatı veya iskan belgesi,
- Binaya erişim için yönetici veya maliklerle koordinasyon (karot alınacak noktalar için).
Sonuca itiraz edilebilir mi?
| Yol | Süre | Nereye? |
|---|---|---|
| İdari itiraz | Tebliğden itibaren 15 gün | Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü (yetki devri varsa belediye); itirazı teknik heyet inceler |
| İptal davası | Tebliğden veya itirazın reddinden itibaren 30 gün | İdare mahkemesi |
İtirazlar üniversite öğretim üyeleri ve Bakanlık mühendislerinden oluşan teknik heyetçe incelenir; heyet binayı yerinde de inceleyebilir. Gerekçesiz itirazlar genellikle reddedildiği için teknik bir karşı rapora dayanmanız önemlidir.
Bina riskli çıkarsa sonraki adımlar
Karar kesinleşince maliklere tahliye ve yıkım için en az 60 gün süre verilir; malikler yıktırmazsa idare ek süre tanıyarak yıkımı kendisi yapabilir. Bu aşamada malikler, arsa payına göre salt çoğunlukla yeniden yapım kararı alır, kira yardımı için başvurur ve müteahhitle kat karşılığı sözleşmesi yapar. Tüm süreci riskli yapı tespiti hizmetimiz kapsamında lisanslı kuruluş ortaklarımızla birlikte yürütüyoruz.
Son güncelleme: 16 Ekim 2026. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; mevzuat ve süreler değişebilir, işlem öncesi resmi kaynaktan teyit edin.
Sıkça Sorulan Sorular
Riskli bina tespiti nedir?
Binanın deprem etkisi altında yıkılma veya ağır hasar görme riski taşıyıp taşımadığının, Kentsel Dönüşüm Başkanlığınca lisanslandırılmış bir kuruluş tarafından bilimsel olarak belirlenmesidir.
Binamın riskli olup olmadığını e-Devlet'ten öğrenebilir miyim?
Daha önce riskli yapı kararı verildiyse bu karar tapuya şerh edilir ve malikler e-Devlet'teki tapu bilgileri üzerinden görebilir. Şerh olmaması binanın sağlam olduğu anlamına gelmez; yalnızca tespit yapılmadığını gösterir.
Riskli yapı tespiti için kimin onayı gerekir?
Kimsenin. Binadaki tek bir malik veya kanuni temsilcisi lisanslı kuruluşa başvurarak tespiti başlatabilir.
Riskli yapı kararına ne kadar sürede itiraz edilir?
Tebliğden itibaren 15 gün içinde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'ne itiraz edilebilir. İptal davası süresi ise 30 gündür.
Bina riskli çıkarsa ne kadar sürede yıkılır?
Maliklere tahliye ve yıkım için en az 60 gün süre verilir. Malikler yıktırmazsa idare ek süre tanıyarak yıkımı kendisi yapabilir.